Society

He maha atu ngā ākonga e uru ana ki ngā whakamātautau Karahipi i Aotearoa

Kei te tino maha haere rawa atu ngā ākonga e whakauru ana ki ngā whakamātautau karahipi mō Te Reo Māori me Te Reo Rangatira i ēnei rā.
  • Image, piles of study material on a desk.

    I te tau 2012, i tino piki te hunga i whakamātauria ki Te Reo Rangatira, i huaruatia ai te maha o ngā ākonga i tēnei tau ki te whakamātautau karahipi o te tau 2011. I kitea tēnei piki i te maha o ngā karahipi i whakawhiwhia, arā, tata ki te huarua o ēnei i whakawhiwhia i te tau 2012. Ko Te Reo Rangatira he whakamātau mō ngā ākonga i pakeke mai i roto i te reo Māori, otirā i te kāinga.

    I piki anō te maha o ngā ākonga e ako ana i te reo o Haina i te taumata karahipi; 380 ngā ākonga i te tau 2012, he pikitanga tēnei mai i te 280 i te tau 2011. Engari, ko te kaupapa i kitea ngā pikitanga nui rawa i te tau 2012 ko Te Akoranga Koiri. I te tau 2011, 79 ngā ākonga i aromatawaitia kia whakawhiwhia ki te Karahipi Akoranga Koiri; i te tau 2012 i piki tēnei ki te 116, ā, i huarua anō te eke o ngā ākonga ki te Karahipi Kōhure i te tau 2012 (8) ki te tau 2011 (4).

    Ngā whakamārama mō te Karahipi o Aotearoa

    He aromatawai te Karahipi o Aotearoa e whakarato ana i te whakaaetanga me tētahi utu pūtea mō ngā ākonga toa. I te nuinga o te wā ko ngā ākonga tau 13 ka whakauru ki ngā aromatawai karahipi; ko te nuinga kei te whai i te taumata 3 o te Taumata Mātauranga ā-Motu Kua Taea (NCEA). E rua ngā putanga o ia aromatawai karahipi: te Karahipi me te Karahipi Kōhure. Ka aromatawaitia e ngā whakamātautau karahipi ki ngā paerewa teitei, ā, he uaua tonu ahakoa te mātau o te kaitono i ia kaupapa. Ko te Mana Tohu Mātauranga o Aotearoa te kaiwhakahaere o te hātepe whakamātautau.

    I te tau 2012, ko Te Tauanga me te Whakatauira te kaupapa i kitea te tokomaha o ngā Karahipi Kōhure – e 63 i whakawhiwhia, mai i te 56 i te tau 2011. Heoi, koinei te kaupapa whai i ngā ākonga tokomaha rawa (16,060 kei te tau 13). Ko Te Reo Ingarihi te kaupapa maha tuarua he whai i ngā ākonga 14,944, ā, 60 o ēnei i whiwhi i te Karahipi Kōhure.

    Ko Te Reo Rātini te kaupapa whai ākonga tokoiti rawa i te tau 2012, he 19 anake. Ko Te Reo Rangatira me Te Whakairo ngā kaupapa tokoiti whai ake, arā, he 117 me te 202. Ko ngā ōrau teitei rawa mō ngā tohu ki te ākonga ko Te Reo Rātini (21.05 ōrau). E rua ngā ākonga o Te Reo Rātini i whiwhi Karahipi, ā, e rua i whiwhi Karahipi Kōhure. Ko te tikanga tata ki te 3 ōrau o ngā ākonga e ako ana i ia kaupapa i te taumata 3 ka whiwhi i tētahi karahipi. Engari, kei reira ētahi rerekētanga ki taua 3 ōrau, arā, mō ngā kaupapa whai ākonga tokoiti ake.

    Ngā mea ka whiwhi i ngā ākonga karahipi

    E 2,344 ngā ākonga i whiwhi i tētahi karahipi marau i te tau 2012. Ka whiwhi pūtea ia kaitono ka eke i tētahi karahipi marau te itinga rawa. Ka whiwhi ngā ākonga matua 10 ka whiwhi i te Tohu Tiketike o te $10,000 mō te toru tau (engari me eke i a rātau te taumata B toharite i ā rātau akoranga kura tuatoru i Aotearoa). I ngā aromatawai o te tau 2012, i whiwhi ia toa whai Tohu Tiketike i ngā karahipi marau e rima, neke atu rānei, e toru i te itinga rawa i whiwhi i te taumata kōhure.

    Ngā marau o te karahipi

    Toru tekau mā rima ngā kaupapa ako e whakaratoa ana hei marau mō te Karahipi o Aotearoa. Ka arotakehia te rārangi i ia rua tau, i runga anō i ngā whakawhitiwhiti kōrero me te rāngai mātauranga. I muri i te arotaketanga o te tau 2010, e rua ngā kaupapa hou, arā Te Kanikani me Te Reo Hāmoa, i tāpirihia ki te rārangi marau mō te Karahipi o Aotearoa i te tau 2011.

    Hei whakauru, ko tā ia kaupapa ako me:

    • ū ki ngā whāinga o te marautanga, o te Kāwanatanga rānei
    • whai i tētahi rōpū ākonga nui i te Taumata 3 o te NCEA
    • āhei ngā ākonga ki te whakaatu i ngā tautōhito whakaaroaro e hiahiatia.

    Puna: Mana Tohu Matauranga O Aotearoa

I te tau 2012, ko Te Tauanga me te Whakatauira te kaupapa i kitea te tokomaha o ngā Karahipi Kōhure.
Top
Society
  • Share this page
  • Share this page to Facebook
  • Share this page to Twitter
  • Share this page to Google+